DEZE LEZING IS VOLTEKEND. AANMELDEN IS MOGELIJK, JOUW INSCHRIJVING WORDT DAN OP EEN WACHTLIJST GEZET. 

Democratie is lekenbestuur. Politieke ambten zijn de enige ambten waar je geen diploma’s voor hoeft te hebben. Zo was het in het oude Athene en zo staat het in de Grondwet. De realiteit is volstrekt anders. In het boek Diplomademocratie laten Mark Bovens en Anchrit Wille zien dat vrijwel alle politieke arena’s die ertoe doen het domein zijn geworden van universitair opgeleiden. Dat geldt voor de Tweede en voor de Eerste Kamer, maar ook voor de gemeenteraden, provinciale staten, waterschapsbesturen, internetconsultaties en inspraakavonden. Het is ook te zien in het middenveld, bij belangenorganisaties, in het Europese bestuur en in het ambtelijk apparaat. En het geldt in ons land – waarin geen juryrechtspraak bestaat - al helemaal bij de instituties van de rechtsstaat.

Die academisering van de beleidsarena’s is volgens Bovens en Wille niet onschuldig. Universitair en praktisch geschoolden leven vaak in gescheiden sociale werelden. En juist bij de grote politieke kwesties van onze tijd, zoals migratie, de EU, klimaat, zijn er grote verschillen in opvattingen. Dat kan leiden tot blinde vlekken en scheve beleidsagenda’s. Voor veel praktisch geschoolden voedt dit ook het gevoel niet gehoord of vertegenwoordigd te worden.  Voor hen geldt: ‘uw democratie is de onze niet.’

Het risico bestaat dat dit ook gaat gelden voor de rechtsstaat. Staatsraden, leden van staatscommissies, rechters, wetgevingsjuristen en andere experts worden dan niet langer gezien als neutrale hoeders van het algemeen belang, maar als onderdeel van een diplomademocratie waarin academisch geschoolden aan het langste eind trekken. De rechtsstaat dreigt daarmee zelf een thema te worden op de nieuwe culturele scheidslijn die het politieke landschap is gaan domineren.

In deze lezing brengen Mark Bovens en Anchrit Wille deze ontwikkelingen in kaart en bespreken ze wat ze betekenen voor de werking van onze democratie en voor beleid en wetgeving.

Mark Bovens is emeritus-hoogleraar Bestuurskunde aan de Universiteit Utrecht, Anchrit Wille is hoogleraar Transities in de publieke sector, aan de Universiteit Leiden. Onlangs publiceerden zij bij uitgeverij Prometheus een geheel vernieuwde editie van hun boek Diplomademocratie: Opleiding als nieuwe scheidslijn.

Er kunnen maximaal 50 mensen deelnemen, wacht dus niet te lang met inschrijven!

Datum: donderdag 12 maart 2026
Tijdstip: inloop vanaf 15:15 uur, lezing van 15:30 uur tot 17:00 uur
Locatie: Academie voor Wetgeving, Lange Voorhout 62 te Den Haag
Doelgroep: Overheidsjuristen en wetgevingsjuristen
PWO-punten: 1